Chủ Nhật , Tháng Bảy 5 2020
Home / Nhạc hội / Vài suy nghĩ về cái đẹp của một “phu nhân”

Vài suy nghĩ về cái đẹp của một “phu nhân”

Dưới đây là bản ghi lại lời phát biểu của một đại diện ban giám khảo của cuộc thi Hoa Hậu Phu Nhân 2003 do tuần báo Việt Nam Thời Nay tổ chức.

Kính thưa quý vị khán giả cùng các thí sinh,

Thay mặt ban giám khảo cuộc thi “Hoa Hậu Phu Nhân 2003″, tôi xin ứng khẩu để thưa đôi lời cùng quý vị.
Nói đến hai chữ “hoa hậu” chúng ta nghĩ ngay đến cái Ðẹp. Vậy tôi xin thử nói về cái Ðẹp.

Chúng ta yêu cái Ðẹp. Cái Ðẹp hiện hữu cả trong nhiên giới và nhân giới. Nói về thiên nhiên, hẳn là chúng ta nghĩ ngay đến bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Ðông. Trong bốn mùa ấy, mùa nào cũng có cái Ðẹp riêng của nó. Tuy nhiên, nếu có ai hỏi: “Mùa nào đẹp nhất?”, hẳn đa số chúng ta sẽ trả lời ngay: “Mùa Xuân”. Vì sao thế? Có lẽ cái Ðẹp của mùa Xuân làm choáng ngợp cảm quan của chúng ta bằng những đoá hoa. Mùa Xuân là mùa hoa nở. Sau một mùa Ðông lạnh lẽo, rét mướt, một buổi sáng kia, chúng ta mở cửa bước ra vườn, và kêu lên: ”Ồ, đẹp quá!”

Cái Ðẹp của hoa dường như rất hiển nhiên. Nhìn từ đàng xa, hoa đẹp. Bước đến gần, nhặt hoa lên ngắm, hoa vẫn đẹp. Thế nhưng, chỉ chiêm ngưỡng hoa vẫn chưa đủ, người ta còn đặt ra những cuộc thi hoa đẹp. Hoa là sản vật của thiên nhiên với muôn màu, muôn vẻ. Cái đẹp của hoa được cảm nhận bằng mắt người. Tuy nhiên, mỗi người lại có thể có một nhãn quan thẩm mỹ khác nhau. Hoa này có thực sự đẹp hơn hoa kia không? Người ta tranh cãi, nhưng những cuộc thi hoa vẫn diễn ra, có lẽ không phải để so sánh các bông hoa cho đến kỳ cùng, mà chỉ để có dịp ca ngợi cái Ðẹp của hoa.

Cái Ðẹp của hoa có vẻ hiển nhiên như thế, mà không thể nói cho kỳ cùng, thì làm sao nói cho kỳ cùng về cái Ðẹp của con người? Một cuộc thi “hoa hậu”, do đó, sẽ không thể đạt được một kết quả thật sự khách quan. Và vì thế, chúng ta hãy xem đêm nay là một dịp để chúng ta ca ngợi cái Ðẹp của con người, chứ không chỉ là một cuộc thi.

Ðược ban tổ chức mời làm giám khảo, tôi thấy ngay rằng đây là một việc vô cùng khó khăn. Tôi tự hỏi: tiêu chuẩn nào có thể đem ra để bàn về cái Ðẹp của con người, của một phụ nữ Việt Nam? Ngày xưa, cụ Ðào Tấn, một nhà thơ lỗi lạc, có nói rằng cái Ðẹp của một phụ nữ có bốn phương diện: nhất thanh, nhị sắc, tam điệu, tứ bộ. Những tiêu chuẩn ấy thật lý thú.

Với cái “thanh”, chúng ta có thể nhận ra cái Ðẹp của một phụ nữ ngay cả khi chưa gặp mặt. Một người đẹp, theo cụ Ðào Tấn, trước hết phải có một giọng nói thanh tao, một lối nói ngọt ngào. Vừa chỉ nghe tiếng nói của người ấy, ta đã cảm nhận được cái Ðẹp của người ấy. Ta thầm nhủ: “Người có giọng nói như thế hẳn là người đẹp”.

Rồi đến khi gặp mặt, ta thấy cái “sắc” của người ấy. Cái “sắc” của một người có thể sánh với cái “sắc” của bông hoa phơi phới, tươi tắn trong mùa Xuân. Ta lại thầm nhủ: “Ôi, sao mà đẹp thế!” Rồi ta lại được nhìn dáng diệu của người đẹp.

Cái ”điệu” là cái cử chỉ, là nét diễn tả của khoé mắt, đôi tay, là những biểu lộ tế nhị trong khi ứng xử với người khác. “Người như thế thì còn gì đẹp hợn”, ta lại thầm nhủ.

Và cuối cùng là cái “bộ”. Khi người ấy đứng lên, bước đi, cái “bộ” nói lên một phương diện khác của vẻ đẹp. Ta nhìn theo người ấy, một người có dáng đi thanh thoát, nhẹ nhàng như thế, ta không khỏi thầm nhủ: “Thật là một người tuyệt đẹp!”

Như thế, theo cụ Ðào Tấn, cái Ðẹp không phải chỉ đơn thuần hiển hiện trên khuôn mặt, mà trước hết là tiếng nói, rồi mới đến khuôn mặt, rồi đến cử chỉ, và cuối cùng là dáng đi. Qua đó, ta thấy cái Ðẹp ẩn chứa trong cả thể chất lẫn tâm hồn con người.

Chưa gặp mặt đã thấy đẹp, gặp rồi lại càng thấy đẹp, xem cử chỉ lại càng thấy đẹp thêm, đến khi đã ra đi rồi mà cái đẹp vẫn còn chan chứa. Ðẹp như thế mang những ý nghĩa tương đồng với những tiêu chuẩn truyền thống của phụ nữ là “công, dung, ngôn, hạnh”.

Ðêm nay, chúng được tham dự một cuộc thi “hoa hậu phu nhân”. Tôi cho đây là một sáng kiến hết sức độc đáo. Chúng ta vẫn thường thấy khắp nơi người ta tổ chức những cuộc thi hoa hậu cho những thanh thiếu nữ trẻ trung. Ở đây, chúng ta lần đầu được chứng kiến một cuộc thi hoa hậu cho những “phu nhân”, những phụ nữ đã có gia đình, những phụ nữ đã trải qua những thiên chức làm vợ, làm mẹ. Cái Ðẹp ở đây, do đó, lại cành hiển nhiên không phải chỉ ở cái “sắc” hay cái “dung” mà còn ở nhiều phương diện khác, cao quý hơn, thiên về tâm hồn.

Chúng ta đã thấy những bông hoa đẹp. Từ khi là một nụ hoa, hoa đã đẹp. Ðến khi mãn khai, hoa tuyệt đẹp. Và ngay cả một cái hoa khô vẫn còn đẹp mãi. Bông hoa không chịu thôi đẹp. Nó đẹp mãi. Tôi tin rằng con người cũng thế.

Tôi đã từng nghe có người bảo rằng: đã là phụ nữ có chồng con thì cần gì làm đẹp nữa. Tôi không đồng ý với điều đó. Là một người chồng, tôi mong vợ tôi đẹp mãi; đẹp từ tuổi xuân cho đến lúc bạc đầu. Vâng, hẳn là chúng ta đã từng thấy biết bao cụ già đẹp lão. Mái tóc bạc phơ, nét mặt phúc hậu, cử chỉ hiền hoà, giọng nói từ ái, và biết bao khiá cạnh sâu sắc tinh tế trong tâm hồn, đã đem đến cho những bà mẹ già của chúng ta một vẻ đẹp cao cả, vượt qua mọi loài hoa. Vâng, nếu hoa không chịu không đẹp nữa dù đã khô héo, thì con người còn hơn thế. Con người không chịu thôi đẹp dù cho bao năm tháng trôi qua trong đời mình.

Như thế, thật là một diễm phúc cho chúng ta hôm nay có mặt ở đây để được nhìn thấy cái Ðẹp của những phụ nữ Việt Nam, không phải để chứng kiến một cuộc thi hoa hậu bình thường, mà để được chiêm ngưỡng và ca ngợi cái Ðẹp văn hoá thể hiện qua những phụ nữ khả ái và khả kính. Những kết quả của cuộc thi “hao hậu phu nhân” này, vì thế, chỉ là những gì rất tượng trưng, và có thể chỉ là những nhận xét đầy khiếm khuyết và đầy chủ quan của những người trong ban giám khảo.

Và cũng vì thế, tôi mong muốn quý vị khán giả hãy nhiệt liệt hoan nghênh tất cả những người phụ nữ đẹp sẽ xuất hiện trên sân khấu này. Các chị sẽ đi đứng, nói cười, đối đáp, ứng xử, trình bày những năng khiếu riêng của mình, và trao đổi với chúng ta những suy nghĩ về của một phụ nữ Việt Nam trong vai trò làm vợ, làm mẹ trong gia đình, và làm người trong xã hội. Chúng ta sẽ thấy rằng ai cũng đẹp như một bông hoa với dáng vẻ của riêng mình.

Tôi cũng mong muốn tất cả các ứng viên hãy hãnh diện bước đến trước mọi người, hãy bước lên sân khấu với cả tấm lòng tự tin vào vẻ đẹp của mình, vì mình chính là sự thể hiện của cái Ðẹp mang tính văn hoá của người phụ nữ Việt Nam.

Cuối cùng, một lần nữa, tôi muốn nói rằng đêm nay là một cơ hội để chúng ta ca ngợi cái Ðẹp, và là một cơ hội làm sống lại trong chúng ta ý thức về cái Ðẹp đích thực của con người. Với ý thức đó, chúng ta sẽ lưu tâm hơn đến cái Ðẹp của chính mình. Hãy thử tưởng tượng mỗi người Việt Nam chúng ta không chỉ yêu cái Ðẹp, mà đều vươn đến cái Ðẹp, đẹp trong nhân dáng, đẹp trong tâm hồn. Và như thế, một lúc nào đó, những con mắt của thế giới sẽ nhìn người Việt Nam và nói: có một dân tộc mà ai cũng đẹp. Một dân tộc như thế sẽ đáng tự hào biết bao nhiêu!

Xin cảm ơn quý vị.